Termostat do terrarium – jak dobrać i gdzie umieścić czujnik

Termostat do terrarium utrzymuje zadaną temperaturę, odłączając lub ściemniając źródło ciepła. Nie jest dodatkiem – mata grzewcza podłączona wprost do gniazdka potrafi rozgrzać podłoże powyżej 50°C i poparzyć gada, który nie odczuwa ciepła brzuchem tak jak my dłonią. Typ dobiera się do rodzaju grzałki: on/off do maty, ściemniający do żarówki, pulsacyjny do promiennika ceramicznego.

Dlaczego termostat jest konieczny?

Gady są zmiennocieplne – temperaturę ciała regulują przemieszczając się między strefą ciepłą a chłodną. Ten gradient temperatur jest podstawą poprawnego terrarium. Grzałka bez regulacji nie zna pojęcia „dość”: grzeje tak długo, jak długo ma prąd.

Szczególnie groźne są maty grzewcze. Gad leżący na przegrzanej macie nie cofnie się odruchowo – receptory ciepła ma głównie na grzbiecie, nie na brzuchu. Poparzenia powłok brzusznych to jeden z częstszych powodów wizyt u weterynarza gadów.

Trzy typy termostatów – który do czego

Najczęstszy błąd: sterowanie żarówki termostatem on/off. Efekt to migotanie – światło gaszone i zapalane co kilka minut. Dla agamy czy gekona, które orientują się według cyklu światła, jest to realny stres, a sama żarówka szybko się przepala.

Gdzie umieścić czujnik?

To decyduje o tym, czy termostat w ogóle spełnia swoją rolę.

• Przy macie grzewczej – czujnik między matą a dnem terrarium, dokładnie w miejscu, gdzie leży zwierzę. Mierzymy temperaturę powierzchni, nie powietrza.
• Przy żarówce – na wysokości miejsca wygrzewania, w cieniu strumienia światła. Czujnik oświetlony bezpośrednio pokaże zawyżoną wartość i przedwcześnie wyłączy grzanie.
• Nigdy w strefie chłodnej – termostat będzie wtedy grzał bez końca, próbując dogrzać miejsce, które z założenia ma być zimniejsze.

Niezależnie od termostatu warto mieć osobny termometr kontrolny w obu strefach. Termostat pokazuje to, co widzi jego czujnik – a nie to, co dzieje się w całym terrarium.

Jakie temperatury ustawić?

Nocą większość z tych gatunków toleruje spadek o kilka stopni – to naturalne i korzystne. Więcej o samych wartościach: temperatura w terrarium dla agamy brodatej oraz wilgotność w terrarium.

Czy termostat steruje świetlówką UVB?

Nie i nie powinien. Świetlówka UVB dostarcza promieniowania niezbędnego do syntezy witaminy D3 – jej praca nie zależy od temperatury i musi trwać przez cały cykl dzienny. Do jej sterowania służy zwykły programator czasowy. Dobór lamp opisaliśmy w tekście oświetlenie do terrarium.

W naszych terrariach część modeli dostarczamy w komplecie z matą grzewczą i termostatem – to rozwiązanie wygodniejsze niż kompletowanie osobno, bo elementy są już dobrane mocowo. Zobacz też akcesoria do terrarium.

Najczęstsze pytania

Czy termostat do terrarium jest konieczny?

Tak, przy każdym źródle ciepła. Bez niego mata grzewcza może rozgrzać podłoże powyżej 50°C, a gad nie cofnie się odruchowo, bo receptory ciepła ma głównie na grzbiecie, nie na brzuchu.

Jaki termostat do maty grzewczej?

Termostat typu on/off, który po osięgnięciu zadanej temperatury całkowicie odłącza zasilanie. Do żarówek służy natomiast termostat ściemniający, a do promienników ceramicznych – pulsacyjny.

Gdzie umieścić czujnik termostatu?

Zawsze w strefie grzania: przy macie – między matą a dnem, w miejscu leżenia zwierzęcia; przy żarówce – na wysokości miejsca wygrzewania, ale poza bezpośrednim strumieniem światła.

Czy termostat steruje lampą UVB?

Nie. Świetlówka UVB musi świecić przez cały cykl dzienny niezależnie od temperatury – sterujemy nią programatorem czasowym, nie termostatem.

Dlaczego żarówka miga po podłączeniu termostatu?

Bo została podłączona do termostatu on/off, który ją gasi i zapala. Źródła światła wymagają termostatu ściemniającego, który płynnie reguluje moc bez wyłączania.